Bazen Çözmek Değil, Bırakmak Gerekir

Hayatımızda bazı duygular vardır; üzerinden yıllar geçer ama konu kapanmaz.

Birinin söylediği bir söz, yaşanmış bir hayal kırıklığı, geçmişte verilmiş bir karar, bir türlü gerçekleşmeyen bir beklenti…

Olay bitmiştir ama biz hâlâ onu içimizde taşırız.

Sedona Yöntemi tam olarak burada başka bir şey öneriyor:
“Bunu nasıl değiştirebilirim?” demeden önce, “Bunu bırakmaya hazır mıyım?” diye sormak.

Peki bu yöntem nereden çıktı?

Hikâyesi aslında oldukça ilginç.

1952 yılında fizikçi ve girişimci Lester Levenson ciddi sağlık sorunlarıyla karşı karşıyaydı. İkinci kalp krizinin ardından doktorları kendisine artık yapabileceği fazla bir şey olmadığını söylemiş ve evine göndermişti. Levenson ise bu süreçte dışarıda bir cevap aramak yerine kendi zihnine ve duygularına yönelmeye karar verdi. Kendi anlatımına göre, mutluluğun ne olduğunu ve onu neyin engellediğini sorgulamaya başladı.

Bu sorgulama sırasında, zihninde tuttuğu duyguların ve düşüncelerin üzerine çalışmaya, özellikle de onları bırakmaya odaklandı. Kendi anlatımına göre yaklaşık üç ay boyunca bu çalışmayı yoğun biçimde sürdürdü ve ardından hem fiziksel durumunda hem de iç dünyasında büyük bir değişim yaşadığını ifade etti.

Burada önemli bir ayrıntı var: Levenson’ın kendi deneyiminde sağlığının bu yöntemle tamamen düzeldiği anlatılıyor. Ancak bu, yöntemin tıbben hastalıkları tedavi ettiğini kanıtlayan bilimsel bir veri olarak kabul edilmemeli. Bu bölüm, yöntemin kendi tarih anlatısının bir parçası olarak değerlendirilmelidir.

Levenson daha sonra bu yaklaşımı başka insanlarla paylaşmaya başladı. Yıllar içinde yaptığı çalışmalar sonucunda, insanların içlerinde tuttukları duygusal yükleri bırakmalarına yardımcı olmak amacıyla kullandığı yöntemler sistematik bir hale geldi. 1970’lerde bu çalışma, bugün Sedona Method olarak bilinen daha yapılandırılmış bir sisteme dönüştü.

Hale Dwoskin de 1976 yılında Levenson ile tanıştı ve onun çalışmalarının öğrencisi oldu. Daha sonra yöntemin geliştirilmesi ve daha geniş kitlelere aktarılmasında önemli bir rol üstlendi.

Yani Sedona Yöntemi, ilk ortaya çıkışında “duygularını bastır, pozitif düşün ve devam et” anlayışından oldukça farklı bir yere dayanıyordu.

Temel fikir daha basitti:

Bir duyguyu değiştirmeye çalışmadan önce onu fark etmek.
Onun varlığına izin vermek.
Ve mümkünse onu bırakmak.

Aslında kulağa oldukça basit geliyor.

Ama uygulamaya gelince o kadar da kolay olmayabiliyor.

Çünkü çoğumuz duygularımızı yaşamaktan çok onlarla mücadele etmeyi öğreniyoruz.

“Sinirlenmemeliyim.”

“Bunu artık düşünmemeliyim.”

“Güçlü olmalıyım.”

“Geçmişi bırakmalıyım.”

Hatta bazen “pozitif düşünmeliyim” diyerek hissettiğimiz şeyi daha da fazla bastırabiliyoruz.

Sedona yaklaşımı ise duyguyla kavga etmek yerine önce onu olduğu haliyle fark etmeyi öneriyor.

Örneğin bir konuda çok öfkelendiğinizi düşünün.

İlk soru şu olabilir:

“Şu anda ne hissediyorum?”

Öfke.

Sonra:

“Bu duygunun burada olmasına izin verebilir miyim?”

Ardından yöntemde kullanılan temel sorgulamalardan biri gelir:

“Bunu bırakabilir miyim?”

Cevap hemen “evet” olmak zorunda değildir.

Hatta “Hayır” da olabilir.

Ve bu da sorun değildir.

Çünkü burada amaç kendimizi zorlayarak “bıraktım” demek değil. Duyguyla aramızdaki ilişkiye biraz daha yakından bakabilmek.

Sedona Method’un kendi açıklamasında da süreç, kişinin o anda yaşadığı duyguya dikkatini getirip çeşitli sorular ve yaklaşımlar aracılığıyla bırakma deneyimine yönelmesi şeklinde anlatılıyor. Yöntemin kendi kaynaklarında bırakmanın farklı yollarından söz ediliyor; bunların arasında duyguyu bırakmayı seçmek, duygunun varlığına izin vermek ve duygunun kendisine daha yakından bakmak gibi yaklaşımlar bulunuyor.

Bence yöntemin en ilginç taraflarından biri de burada.

Çünkü “bırakmak” çoğu zaman yanlış anlaşılıyor.

Bırakmak, yaşadığın şeyi onaylamak değil.

Sana yapılanı unutmak değil.

Birini affetmek zorunda olmak hiç değil.

Yaşadığın olayın önemli olmadığını söylemek de değil.

Bazen sadece o olayın sende yarattığı duyguyu sürekli yeniden taşımaktan vazgeçmek anlamına geliyor.

Bir başka önemli nokta da şu:

Sedona Method’un kendi kaynaklarında kaygı, depresyon, travma, bağımlılık gibi çok geniş alanlarda fayda sağlayabileceğine dair iddialar bulunuyor. Ancak bu iddiaları, yöntemin kendisinin bu durumlar için klinik olarak kanıtlanmış bir tedavi olduğu şeklinde yorumlamamak gerekiyor. Sedona Method’u bir kişisel farkındalık ve duygusal bırakma pratiği olarak değerlendirmek daha doğru olur.

Bu ayrım önemli.

Çünkü günümüzde “duygunu bırak, hayatın değişsin” cümlesi çok kolay söylenebiliyor.

Gerçek hayat ise bundan biraz daha karmaşık.

Bir duyguyu fark etmek ve onunla kurduğumuz ilişkiyi değiştirmek bazı insanlar için gerçekten rahatlatıcı olabilir. Fakat ruhsal bir hastalık, ağır travma veya ciddi bir psikolojik sorun söz konusuysa bunu profesyonel desteğin yerine koymak doğru değildir.

Belki de Sedona’nın en güzel tarafı, bize her şeyi çözmek zorunda olmadığımızı hatırlatmasıdır.

Her duygunun nedenini bulmak zorunda değiliz.

Her geçmiş olayın hesabını tekrar tekrar yapmak zorunda değiliz.

Bazen sadece durup,

“Şu anda bunun bende yarattığı duygu ne?”

diye bakmak bile yeterli bir başlangıç olabilir.

Ve sonra kendimize şu soruyu sormak:

“Bunu biraz olsun bırakmaya hazır mıyım?”

Belki cevap evettir.

Belki değildir.

İkisinin de sorun olmadığı bir yerden başlamak zaten yöntemin özündeki yaklaşımın önemli bir parçası.

Çünkü bazı şeyler zorlayınca değil, üzerimizdeki tutuşumuzu biraz gevşettiğimizde değişmeye başlar.

Bazen çözmemiz gereken şey hayatımız değil.

Bazen sadece uzun zamandır elimizde tuttuğumuz bir duygudur.

Ve belki de bırakmak, düşündüğümüz kadar büyük ve dramatik bir şey değildir.

Bazen sadece…

artık onu aynı şekilde taşımamayı seçmektir.