Kocaeli’de Esnafın Sesi Neden Daha Fazla Duyulmalı?

Bir şehrin ekonomisini yalnızca büyük fabrikalar, alışveriş merkezleri ve dev yatırımlar belirlemez. O şehrin caddelerinde kepenk açan esnaf da ekonominin en önemli parçalarından biridir.

Kocaeli denildiğinde akla ilk olarak sanayi, fabrikalar, limanlar ve büyük yatırımlar geliyor. Elbette bunların şehrin ekonomisindeki yeri tartışılmaz.

Ancak bir de sabahın erken saatlerinde dükkânının kepengini açan, gün boyunca müşterisini bekleyen, akşam olduğunda ise günün hesabını yapan esnaf var.

Mahalle bakkalı…

Berber…

Kırtasiyeci…

Lokantacı…

Giyim mağazası…

Oto tamircisi…

Manav…

Ayakkabıcı…

Ve daha niceleri…

Onlar, Kocaeli’nin ekonomisinin sokaktaki yüzü.

“Bugün kaç müşteri gelecek?”

Bir esnafın gün içerisindeki en büyük sorularından biri belki de bu.

Çünkü artık yalnızca dükkânı açmak yetmiyor.

Kira var.

Elektrik var.

Personel gideri var.

Vergiler ve diğer işletme maliyetleri var.

Ürün maliyetleri var.

Bir de değişen tüketici alışkanlıkları var.

Vatandaşın alım gücü azaldığında ilk hissedenlerden biri yine esnaf oluyor.

Müşteri geliyor ama alışveriş yapmadan çıkıyor.

Ya da daha önce birkaç ürün alırken artık bir ürünle yetiniyor.

Esnaf ise hem müşterisini kaybetmemeye hem de işletmesini ayakta tutmaya çalışıyor.

İnternet alışverişi denklemi değiştirdi

Bugün herhangi bir ürünü almak isteyen vatandaşın seçenekleri artık çok fazla.

Telefonundan birkaç dakika içerisinde fiyat karşılaştırabiliyor, farklı şehirlerdeki satıcılara ulaşabiliyor ve ürünü kapısına kadar getirtebiliyor.

Bu durum tüketici açısından kolaylık sağlarken, mahalledeki ve şehir merkezindeki küçük esnaf açısından yeni bir rekabet ortamı oluşturuyor.

Fakat burada önemli bir noktayı da unutmamak gerekiyor:

Yerel esnaftan yapılan alışveriş, yalnızca bir ürün satın almak değildir.

O para çoğu zaman yine aynı şehirde dolaşır.

Esnaf çalışanına maaş öder.

Mahallede alışveriş yapar.

Vergisini öder.

Kirasını öder.

Çevresindeki diğer işletmelerden hizmet alır.

Yani yerel esnafın ayakta kalması, şehir ekonomisinin içerisinde paranın dönmeye devam etmesine de katkı sağlar.

Esnaf sadece para kazanmak istemiyor

Esnafın beklentisini yalnızca “daha fazla satış yapmak” şeklinde değerlendirmek de doğru olmaz.

Esnaf öngörülebilir bir ortam istiyor.

Kirasının ne olacağını bilmek istiyor.

Maliyetlerinin sürekli değişmediği bir ekonomik ortam istiyor.

Müşterisinin alışveriş yapabilecek güce sahip olmasını istiyor.

Ve en önemlisi, yıllardır emek verdiği dükkânını kapatmak zorunda kalmak istemiyor.

Çünkü bir dükkânın kapanması sadece bir kepengin inmesi değildir.

Orada yıllarca kurulmuş bir müşteri ilişkisi, bir emek ve bir hikâye vardır.

Kocaeli’nin caddeleri esnafıyla canlı

İzmit’ten Gölcük’e, Başiskele’den Kartepe’ye, Gebze’den Darıca’ya kadar Kocaeli’nin her ilçesinde aynı tabloyla karşılaşıyoruz.

Bir caddeden geçtiğinizde yalnızca mağazaları görmezsiniz.

O caddelerde insanların yıllardır tanıdığı esnafları da görürsünüz.

“Abi bir çay içelim.”

“Nasıl gidiyor işler?”

“Çocuklar nasıl?”

Bazen bir alışverişten daha değerli olan şey, işte bu komşuluk ilişkisidir.

Yerel esnaf aynı zamanda şehrin sosyal hayatının bir parçasıdır.

Peki ne yapılabilir?

Burada tek bir kurumun ya da tek bir kesimin sorumluluğundan bahsetmek yerine, ortak bir anlayışa ihtiyaç var.

Vatandaş mümkün olduğunda yerel esnaftan alışveriş yapabilir.

Esnaf da değişen tüketici alışkanlıklarına uyum sağlayabilir.

Sosyal medyayı daha etkin kullanabilir.

Dijital satış kanallarını değerlendirebilir.

Belediyeler ve ilgili kurumlar ise küçük işletmelerin ihtiyaçlarını daha fazla dinleyebilir.

Çünkü çözümün ilk adımı, sorunu yaşayanı dinlemekten geçiyor.

Bir dükkânın ışığı söndüğünde…

Belki de asıl mesele burada.

Bir mahallede yıllardır açık olan bir dükkânın ışığı söndüğünde bunun ekonomik olduğu kadar sosyal bir karşılığı da var.

Çünkü o dükkânın sahibi yalnızca kendi geçimini sağlamıyordu.

O işletme, bulunduğu mahallenin hayatının bir parçasıydı.

Bu nedenle Kocaeli’nin büyümesini konuşurken yalnızca yeni fabrikaları, yeni projeleri ve büyük yatırımları konuşmamalıyız.

Küçük işletmeleri de konuşmalıyız.

Çünkü büyük ekonomilerin temelinde yalnızca büyük şirketler değil, binlerce küçük işletmenin günlük emeği de bulunuyor.

Kocaeli sanayisiyle güçlü bir şehir.

Ama Kocaeli’nin caddelerini canlı tutan da esnafıdır.

Belki de artık biraz daha fazla kulak vermenin zamanı geldi.

Çünkü esnafın sesi, aslında şehrin ekonomisinin nabzıdır.